MASTEKTOMIA - 10 sposobów na zmniejszenie obrzęku limfatycznego

Obrzęk limfatyczny jest stanem chorobowym charakteryzującym się bolesnym obrzękiem spowodowanym nieprawidłowym gromadzeniem się płynu (limfy) w części ciała. Kobiety poddawane mastektomii są szczególnie narażone na obrzęk limfatyczny (zwykle w ramieniu po tej samej stronie ciała co operowana pierś). Obrzęk limfatyczny po mastektomii występuje u około 5-40% kobiet, które przeszły operację, zwłaszcza po usunięciu węzłów chłonnych pachowych. Chociaż nie ma lekarstwa na obrzęk limfatyczny po usunięciu piersi, podajemy kilka prostych sposobów, które pomogą uniknąć lub zmniejszyć obrzęk limfatyczny po mastektomii.

1.    Ćwicz regularnie

Ćwiczenia fizyczne są dobrym rozwiązaniem dla prawie każdego po mastektomii, aby zapobiec zaburzeniom ze strony układu chłonnego. Ćwiczenia mogą zwiększyć przepływ płynu limfatycznego, zapobiegając jego gromadzeniu się, które może prowadzić do bolesnego obrzęku limfatycznego. Po zabiegu porozmawiaj ze swoim lekarzem – poinformuje Cię, jak szybko możesz zacząć wykonywać ćwiczenia.

Jeśli lekarz uzna, że jesteś zagrożona wystąpieniem po mastektomii obrzęku limfatycznego lub już go masz, zaleci ćwiczenia rehabilitacyjne. Zwykle są to powtarzające się ruchy ramienia (często wykonywane w specjalnych bandażach kompresyjnych), które mają pomóc „wypompować” zalegającą w kończynie limfę.

2.    Stopniowo zwiększaj aktywność chorej ręki

Unikaj gwałtownego wzrostu wysiłku fizycznego ramienia po stronie, po której wykonano operację. Jeśli przed zabiegiem, wykonywałaś ćwiczenia obciążające ramiona, nie wznawiaj ich od razu. Zapytaj lekarza, jak długo należy czekać przed wznowieniem treningów po mastektomii. Chociaż ostatecznie powinnaś w pełni odzyskać siłę w tym ramieniu, ważne jest, aby po mastektomii przystępować stopniowo do ćwiczeń siłowych obejmujących dotknięty obszar ciała.

3.    Poproś lekarza o zalecenie ćwiczeń rozciągających

Ćwiczenia rozciągające są przydatne po mastektomii (podobnie jak po wielu innych operacjach), aby zapobiec powstawaniu blizn i zminimalizować przykurcze stawów. Co ważniejsze, ponieważ dobre funkcjonowanie układu limfatycznego wymaga pełnego zakresu ruchu w dotkniętym obszarze, ćwiczenia rozciągające są ważne dla utrzymania zdrowych węzłów chłonnych i zapobiegania gromadzeniu się płynów. Porozmawiaj z lekarzem – zwykle rozciąganie można rozpocząć około tygodnia po operacji lub radioterapii.

Ćwiczenia rozciągające powinny być częścią długoterminowej terapii mającej na celu utrzymanie ogólnej sprawności po mastektomii. Przygotuj się na kontynuowanie ćwiczeń nawet przez 18 miesięcy, aby utrzymać prawidłowy zakres ruchu.

4.    Spróbuj presoterapii

Zapytaj swojego lekarza lub fizjoterapeutę, kiedy można rozpocząć zabiegi presoterapii po mastektomii. Jest to masaż limfatyczny z użyciem specjalnego aparatu i mankietu na rękę. Polega na pompowaniu powietrza do mankietu i delikatnym uciskaniu ręki w taki sposób, by limfa była wypychana z kończyny. Taki drenaż limfatyczny po mastektomii często przeprowadzany jest w sanatoriach i ośrodkach rehabilitacji, ale można też zakupić własne urządzenie do przeprowadzania domowych zabiegów. Zabiegi presoterapii po mastektomii można stosować nawet codziennie. Więcej informacji na temat presoterapii znajdziesz tutaj.

5.    Utrzymuj prawidłową wagę ciała

Podobnie jak w przypadku wielu innych schorzeń, osoby sprawne fizycznie łatwiej dochodzą do siebie po mastektomii i rzadziej zmagają się z obrzękiem limfatycznym. Naukowcy wykazali wyraźny związek między osobami otyłymi a zwiększonym prawdopodobieństwem wystąpienia obrzęku limfatycznego po mastektomii. Jeśli masz nadwagę lub otyłość, porozmawiaj ze swoim lekarzem o możliwościach w zakresie specjalnych programów dietetycznych opracowanych w celu zmniejszenia masy ciała po mastektomii.

W poważnych przypadkach możesz porozmawiać z lekarzem o zabiegach chirurgicznych, takich jak liposukcja lub chirurgiczne zmniejszanie żołądka w celu utraty wagi. Poza zwiększeniem ryzyka wystąpienia obrzęku limfatycznego po mastektomii, otyłość może radykalnie obniżyć długość i jakość Twojego życia.

6.    Bądź w kontakcie z lekarzem

Niestety nie ma uniwersalnego „lekarstwa” na obrzęk limfatyczny po mastektomii. Działania terapeutyczne mające na celu zmniejszenie obrzęku i bólu, nie zawsze są skuteczne. W związku z tym całkowite zwalczenie obrzęku limfatycznego po mastektomii może być długim i żmudnym procesem. Podczas walki z obrzękiem limfatycznym bądź w częstym kontakcie z lekarzem lub fizjoterapeutą, który będzie wiedział najlepiej, jakie ćwiczenia i środki zapobiegawcze powinnaś stosować, aby poprawić swój stan zdrowia.

Jeśli w którymś momencie obrzęk limfatyczny ulegnie pogorszeniu lub wystąpi podrażnienie i/lub zaognienie kończyny należy natychmiast skontaktować się z lekarzem - może to być oznaką poważnej infekcji.

7.    Noś luźną odzież i akcesoria

Unikaj noszenia czegokolwiek, co uciska dotkniętą obrzękiem kończynę. Ciasne rękawy lub bransoletki mogą ograniczać krążenie w ręku, co wpływa na gromadzenie się płynu, co może prowadzić do obrzęku węzłów chłonnych.

Przeciążanie chorej kończyny również może nasilać obrzęk limfatyczny. Pamiętaj, aby nosić lekką torebkę, najlepiej na ramieniu niedotkniętym obrzękiem.

8.    Nie mierz ciśnienia krwi na ręce dotkniętej obrzękiem

Mankiety do pomiaru ciśnienia krwi zaciskają się wokół ramienia, tymczasowo zatrzymując krążenie. Ponieważ, aby uniknąć obrzęku limfatycznego, musisz zachować prawidłowy, swobodny przepływ krwi i limfy w kończynie, wykonywanie pomiarów ciśnienia na ramieniu po stronie operacji.

9.    Unikaj nagłych zmian temperatury

Staraj się unikać nagłych zmian temperatury, które mogą zakłócać normalne krążenie w kończynie. Na przykład zaleca się unikanie korzystania z jacuzzi, sauny lub łaźni parowej. Podczas kąpieli używaj ciepłej lub letniej (zamiast gorącej lub zimnej) wody.

Podczas pieczenia lub gotowania, unikaj podrażniania chorej ręki. Wystawiając ją na działanie ekstremalnie wysokiej temperatury narażasz się na wystąpienie obrzęku limfatycznego i/lub stanu zapalnego.

W słoneczny dzień stosuj krem z filtrem co najmniej SPF 15. Zapobiega to oparzeniom słonecznym, które mogą podrażniać skórę dotkniętego ramienia (a w skrajnych przypadkach obrzęku limfatycznego nawet powodować pękanie skóry).

10.  Unoś ramię podczas odpoczynku

Siedząc przez dłuższy czas lub śpiąc, powinnaś stosować elewację chorej ręki. Użyj poduszki lub specjalnego klina pod ramię, aby podeprzeć je w pozycji, w której wygodnie spoczywa ponad sercem. To w naturalny i bezpieczny sposób zmniejszy zaleganie limfy w ramieniu.

Pamiętaj, aby unikać leżenia na chorym ramieniu przez dłuższy czas. W razie potrzeby umieść dodatkowe poduszki za plecami lub po bokach, aby zapobiec nieświadomemu przewróceniu się podczas snu.