LIPODEMIA A OBRZĘK LIMFATYCZNY – różnice
Obrzęk lipidowy jest diagnozowany bardzo rzadko, ponieważ często myli się go z obrzękiem limfatycznym lub po prostu nadwagą. W artykule omówiliśmy metody, które umożliwiają prawidłowe rozpoznanie.
Jak odróżnić obrzęk lipidowy od limfatycznego?
Zwykle już na pierwszy rzut oka widoczne są wyraźne różnice między obrzękiem lipidowym a limfatycznym. Należy jednak pamiętać, że w zaawansowanym stadium obrzęku lipidowego, może dochodzić do wtórnego obrzęku limfatycznego, co znacznie utrudnia różnicowanie. Mówi się wtedy o obrzęku tłuszczowo-limfatycznym lub lipo-limfatycznym.
Różnice pomiędzy obrzękiem limfatycznym a lipidowym.
Różnice oczywiste, widoczne na pierwszy rzut oka
Są to różnice między obrzękiem limfatycznym a lipidowym, które można ustalić na podstawie wyglądu pacjenta.
- Przede wszystkim obrzęk lipidowy może wystąpić tylko u kobiet. W związku z tym, mężczyźni nie są badani pod tym kątem i jeśli cierpią na opuchnięcia nóg, automatycznie podejrzewa się obrzęk limfatyczny, a nie tłuszczowy.
- Obrzęk lipidowy zwykle dotyczy nóg, rzadziej ramion. Obrzęk limfatyczny z kolei może również wystąpić na ręku, np. u kobiet po przebytej mastektomii.
- Zwykle obrzęk lipidowy jest symetryczny, czyli obejmuje obie nogi w takim samym stopniu. Jeśli opuchnięta jest tylko jedna noga to prawdopodobnie mamy do czynienia z obrzękiem lipidowym.
- Obrzęk lipidowy nie obejmuje stóp. Skupia się raczej w okolicy bioder i ud, czasem łydek. Brak opuchnięć wokół kostek i na stopach. Z kolei obrzęk limfatyczny najczęściej obejmuje właśnie dolne partie nóg, ponieważ limfa pod wpływem grawitacji gromadzi się w stopach i wokół kostek.
- Różni się również wygląd skóry. W przypadku obrzęku limfatycznego dochodzi do zgrubienia i twardnienia skóry. Z kolei przy obrzęku lipidowym skóra pozostaje niezmieniona, a nawet może stać się nieco cieńsza. Za to podskórna tkanka tłuszczowa grubieje, twardnieje i mogą powstać w niej guzki.
- Dla obrzęku lipidowego charakterystyczna jest łatwość tworzenia się siniaków. Obrzęk limfatyczny nie daje takiego objawu. W związku z tym, jeśli kończyny są pokryte dużą ilością siniaków może to świadczyć o obrzęku lipidowym.
- W przypadku obrzęku limfatycznego obniżona jest odporność organizmu, więc często dochodzi do infekcji. Obecność zakażeń bakteryjnych, wirusowych lub grzybiczych w obrębie kończyn może świadczyć o obrzęku tłuszczowym.
Różnice wynikające z wywiadu lekarskiego
Są to różnice między obrzękiem limfatycznym a tłuszczowym, które wynikają z zebranego przez lekarza wywiadu. Każdy lekarz do ustalenia diagnozy musi uzyskać niezbędne informacje od pacjenta. Poniżej wymieniono najważniejsze pytania, jakie powinien zadać lekarz, próbując odróżnić obrzęk limfatyczny od lipidowego.
Czy w rodzinie pacjentki występował stwierdzony obrzęk lipidowy lub tendencja do otyłości w obrębie bioder i nóg?
Jeśli odpowiedź na to pytanie brzmi „TAK”, może to oznaczać, że pacjentka cierpi na obrzęk lipidowy. Jedną z prawdopodobnych przyczyn obrzęku tłuszczowego jest dziedziczenie tej choroby.
Czy pacjentka przebyła zabieg chirurgiczny lub uraz w obrębie nóg lub narządów rozrodczych?
Twierdząca odpowiedź na to pytanie mogłaby świadczyć o obrzęku limfatycznym, ponieważ często występuje on w wyniku uszkodzenia naczyń limfatycznych, np. po urazie lub operacjach.
Czy obrzęk jest bolesny?
Obrzęk limfatyczny rzadko powoduje dolegliwości bólowe. Z kolei obrzęk tłuszczowy prawie zawsze wiąże się z silnym bólem, występującym szczególnie podczas dotykania.
Różnice wynikające z badania palpacyjnego (dotykowego)
Istnieje kilka rodzajów badań, które wymagają jedynie dotyku. Poniżej wymieniono badania palpacyjne, które ułatwiają odróżnienie obrzęku lipidowego od limfatycznego.
Wgłębienie powstające w wyniku ucisku palcem
Wgłębienie powstałe w tkankach wyniku uciśnięcia ich palcem.
Aby rozpoznać czy obrzęk ma podłoże limfatyczne, czy też jest to obrzęk lipidowy można przeprowadzić łatwy test.
Przez około pół minuty palcem uciska się dowolny punkt obrzękniętej kończyny. W przypadku obrzęku limfatycznego pojawi się wyraźne wgłębienie.
Jest to wynik nagromadzenia w kończynie płynu, czyli limfy, która pod wpływem uciskania konkretnego punktu odpływa na jakiś czas z tego miejsca, po czym stopniowo napływa z powrotem.
Obrzęk lipidowy nie daje takiego objawu.
Objaw Stemmera
W przypadku obrzęku limfatycznego występuje tzw. objaw Stemmera. Aby to sprawdzić należy spróbować złapać fałd skóry na grzbiecie II palca stopy. Jeśli okaże się to niemożliwe oznacza to, że mamy do czynienia z obrzękiem limfatycznym. Obrzęk tłuszczowy nie daje takiego objawu.
Różnice wynikające z badań klinicznych
Imfoscyntygrafia
Jest to badanie polegające na wstrzyknięciu do stopy kontrastu radioaktywnego i obrazowanie jego rozmieszczenia przy użyciu gammakamery. W obrzęku tłuszczowym wynik będzie prawidłowy, czyli kontrast przedostanie się do węzłów chłonnych. Natomiast w obrzęku limfatycznym, który uniemożliwia prawidłowy przepływ limfy, kontrast nie będzie obecny w węzłach chłonnych.
